Ontwikkelingslijn Techniek & Tactiek

Om zo economisch mogelijk te klimmen, is het essentieel om het evenwicht efficiënt te vinden en te behouden. Evenwicht kan zowel statisch als dynamisch zijn en wordt bepaald door de positie en verplaatsing van het lichaamszwaartepunt (LZWP). Bij elke beweging van de heupen, benen of armen verandert dit zwaartepunt, waardoor de klimmer ernaar streeft dit langs een zo efficiënt mogelijk traject te laten verlopen. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is het in‑the‑box‑principe: het lichaam zo positioneren dat het zwaartepunt binnen de steunpunten van handen en voeten blijft. Afhankelijk van het aantal actieve steunpunten spreekt men van 4‑, 3‑ of 2‑puntstechniek. Meer steunpunten zorgen voor meer stabiliteit (4 en 3 punten), terwijl minder steunpunten (2 punten) het evenwicht bewuster verstoren en meer spanning en controle vereisen. Voor beginnende klimmers is het essentieel om hier bewust mee te experimenteren en te ervaren hoe zij in verschillende lichaamshoudingen hun evenwicht kunnen vinden, behouden en herstellen. Dit vormt de basis voor een vloeiende, gecontroleerde en economische klimstijl.

Voetplaatsing

Bij beginnende klimmers ligt de nadruk op het bewust leren kijken naar en plaatsen van de voeten, tot deze nauwkeurig gepositioneerd zijn, en vervolgens op het ontwikkelen van vertrouwen in het gebruiken van deze voetsteun.

De natuurlijke reflex bij beginners is vaak om vooral naar handgrepen te zoeken, terwijl een stabiele en efficiënte klimbeweging in grote mate vertrekt vanuit kwalitatieve voetplaatsingen waarop de klimmer kan vertrouwen.

Het precies plaatsen van de voet omvat zowel het bewust kiezen van welke zone van de klimschoen wordt gebruikt om de greep te belasten, als het selecteren van de juiste zone van de greep waarop druk wordt uitgeoefend. Klimschoenen zijn ontworpen om optimale grip te bieden op voetsteunen, maar dit potentieel kan enkel benut worden wanneer de plaatsing doelgericht en gecontroleerd gebeurt. De meest gebruikte zone van de klimschoen is de binnenzijde van de tip; deze laat de klimmer toe te roteren en uit te duwen op de tenen.

Een derde belangrijk aspect van voetplaatsing is de manier waarop de voeten op de grepen worden geplaatst. Dit kan bruusk, onnauwkeurig en met veel geluid gebeuren, of net gecontroleerd, stil en met minimale energieverspilling. Het is deze laatste, efficiënte manier van plaatsen die we nastreven. De basis hiervoor dient reeds op jonge leeftijd aangeleerd te worden, zodat deze vaardigheid zich in de daaropvolgende jaren verder kan verfijnen en automatiseren.

​

Voetwissels

De beginnende klimmer zal al snel ervaren dat het in bepaalde situaties efficiënter is om van voet te wisselen op dezelfde voetsteun, om zo een beter evenwicht te vinden en/of de beweging te optimaliseren. Het wisselen van voeten kan op verschillende manieren gebeuren, waarbij de meest geschikte techniek sterk afhankelijk is van de context, zoals de grootte van de voetsteun, de hellingshoek van de wand, het type greep, textuur, lichaamspositie,...

In veel gevallen is het “over elkaar rollen” een bijzonder efficiënte methode, omdat deze toelaat om met minimale energieverliezen van voet te wisselen. Daarnaast bestaan er ook andere technieken, zoals “dynamisch verspringen”, “bijzetten”, “wegtrekken”, werken op “wrijving” of wisselen vanuit een hangpositie.

Ongeacht de gekozen methode blijft het uiteindelijke doel steeds hetzelfde: zo efficiënt en economisch mogelijk wisselen van voet, met een minimale energieverspilling. Om dit niveau van automatisme en precisie te bereiken, is het belangrijk dat klimmers reeds vanaf het begin van hun ontwikkeling leren om voetwissels gecontroleerd en zo economisch mogelijk uit te voeren.

Een eindeloze variatie aan klimgrepen betekent dat er ook heel veel verschillende manieren zijn om handgrepen te belasten. Afhankelijk van de unieke vorm, grootte en structuur kunnen grepen op verschillende manieren worden gebruikt. Het is belangrijk dat klimmers vanaf het begin leren omgaan met deze grote diversiteit aan klimgrepen en zo leren dat geen enkele situatie exact hetzelfde is. Beginnende klimmers leren de “start” en “eind”-posities van routes en boulders herkennen en de oriëntatie van grepen lezen, zodat zij kunnen bepalen met welke hand en in welke richting de greep het best belast kan worden.

Doelstelling: klimbewegingen initiëren vanuit het onderlichaam

Het onderlichaam is van nature gewend om ons dagelijks in beweging te brengen, en dat principe geldt evenzeer op de klimmuur. Door bewegingen voornamelijk vanuit de benen te laten vertrekken, kan het bovenlichaam gespaard worden en wordt er efficiënter geklommen. Dit omvat het opduwen op voetsteunen vanuit de benen, maar ook trekken of blokkeren vanuit de benen om het bovenlichaam te ontlasten. Daarnaast speelt de heup inzet en heup positionering (frontaal of ingedraaid) een belangrijke rol in het efficiënt inzetten van het onderlichaam. 

In combinatie met een nauwkeurige en bewuste voetplaatsing stelt dit beginnende klimmers in staat om vlotter en gecontroleerder vanuit de benen te werken. Hierdoor ontstaat een meer stabiele, energiezuinige en technisch correcte klimstijl, die de basis vormt voor verdere ontwikkeling.

Doelstelling: efficiënte inzet van het bovenlichaam

In een efficiënte klimstijl wordt een handgreep bij voorkeur belast met gestrekte armen. Zodra er echter naar een volgende greep bewogen wordt, is het logisch en noodzakelijk dat de armen buigen om deze beweging gecontroleerd uit te voeren. Het is dus niet zo dat “altijd met gestrekte armen” klimmen per definitie efficiënter is. De meest economische manier van klimmen ligt net in de combinatie: een greep belasten met gestrekte armen en de armen doelgericht buigen op het moment dat een beweging naar de volgende greep wordt ingezet. Beginnende klimmers hebben vaak de neiging om veel op de armen te trekken en de armen veel geplooid te houden waardoor deze snel vermoeid geraken.

Door de armen te strekken kan de klimmer energie besparen en langer gecontroleerd blijven hangen. Bij het uithangen met gestrekte armen wordt een groot deel van het lichaamsgewicht opgevangen door het skelet en de gewrichten, waardoor de armen minder spierkracht hoeven te leveren. Deze basisklimtechniek vereist een bewuste lichaamshouding, waarbij de schouders actief blijven en niet ingezakt hangen.