Ontwikkelingslijn Fysiek

Brede motorische ontwikkeling (BMO)#brede-motorische-ontwikkeling-bmo

BMO start in het ontwikkelingstraject bij de fase Actieve START maar blijft evenzeer van groot belang in de daaropvolgende fases KlimFUN en KlimSKILLS.

Kinderen die een brede basismotoriek ontwikkelen krijgen later complexere vaardigheden sneller onder de knie. Een brede waaier aan bewegingen en sporten zorgt voor een goede ontwikkeling van evenwicht en coördinatie, iets wat in het sportklimmen goed van pas komt. Bovendien zorgt variatie in oefeningen voor minder kans op overbelasting en blessures. En natuurlijk, door variatie in oefen- en spelvormen blijft het plezant. En wat plezant is, blijf je langer doen.

Actief spel en gevarieerde lichaamsbeweging, zowel thuis als tijdens sportlessen, dragen bij aan de fysieke ontwikkeling van jonge kinderen. Hierdoor verbeteren ze onder andere hun kracht, snelheid, coördinatie en evenwicht. Een actieve en sportieve levensstijl heeft bovendien een positief effect op het stressniveau en bevordert de slaapkwaliteit bij kinderen.

​

Fysieke basiscompetenties#fysieke-basiscompetenties

De fundamentele bewegingsvaardigheden vanuit Multimove in de fase Actieve START gaan ondertussen vanzelf, er kunnen vervolgens gerichte fysieke basiscompetenties aan bod komen. De vijf fysieke basiscompetenties zijn naast de basisklimtechnieken, de mentale basiscompetenties en elementen uit breed motorische ontwikkeling een belangrijk onderdeel van de training of klimles. Het toepassen en oefenen van deze basiscompetenties is belangrijker dan een snelle opbouw naar specifieke fysieke training of complexere klimtechnieken.  

BMO blijft een belangrijk aspect

De vijf geselecteerde fysieke basiscompetenties komen voort uit bewegingsfamilies met een primaire link naar sportklimmen. Maar ook elementen uit de secundaire bewegingsfamilies zijn interessant om te integreren in de training. Dergelijke gevarieerde elementen aan bod laten komen in de fasen KlimFUN en KlimSKILLS kan via allerlei spel- en oefenvormen of het concept van Multiminuten uitgewerkt door Sporta.

Fysieke training tijdens de groeispurt#fysieke-training-tijdens-de-groeispurt

Lichaam in volle groei en ontwikkeling

Atleten van de U13- en U15-categorie ontpoppen zich van kinderen tot pubers. Hun lichaam verandert, hun hormoonproductie en seksuele ontwikkeling komt steeds meer op gang. Ook hun hersenen zijn in volle groei en ontwikkeling.

Kinderen met eenzelfde kalenderleeftijd kunnen meerdere jaren verschillen in mate van biologische rijping. Groei, ontwikkeling en de maturatiesnelheid zijn het resultaat van een complexe interactie van genen, hormonen, voedingsstoffen en omgeving (fysieke en psychosociale) van het individu. Bij sommigen is deze groeispurt zeer duidelijk terwijl anderen gewoon langzaam groeien (laatbloeiers).

Groeispurt (APHV)

APHV (Age at Peak Height Velocity) is het moment waarop een kind het snelst in de lengte groeit. Door de band genomen krijgen de meeste jongens hun groeispurt rond 14 jaar en meisjes rond 12 jaar. Meisjes zijn (in leeftijd gezien) dus meestal sneller voorbij hun piekgroeimoment. Rond dit moment ervaren veel kinderen tijdelijke onhandigheid, vermoeidheid en verminderde coördinatie. Ook de belastbaarheid van hun lichaam is in deze periode vermindert (behalve voor uithouding en snelheid). Voorzichtigheid bij de U13 en U15 is dus aangewezen wanneer men de belasting wil verhogen: pezen, ligamenten, botten en spieren zijn in (piek)groeiperiodes gevoeliger voor blessures. Als trainer is het belangrijk dat je deze klimmers dan niet te zwaar belast op vlak van kracht en weerstand, zo zijn bijvoorbeeld de groeischijven in deze periode zeer kwetsbaar! Het is daarom belangrijk om alert te zijn op (onduidelijke) pijnklachten die langere tijd aanhouden. De botten van een kind zijn nog niet volledig verbeend; ze bevatten groeischijven die pas in de late tienerjaren sluiten. Dit betekent dat kinderen gevoeliger zijn voor overbelasting of letsels als de belasting niet aangepast is aan hun groeistadium. Evenwicht tussen belasting en herstel is dus cruciaal.

Pubers hun hersenen zijn in volle groei en hun psychomotorische capaciteiten ontwikkelen zich volop. Ze leren bij aan sneltempo en gaan hun bewegingen steeds bewuster vanuit hun denken leren sturen. De groeispurt gebeurt niet gelijkmatig. Eerst groeien de ledematen, pas daarna de romp. Dit kan pubers een slungelachtig postuur geven. Tijdens het klimmen moeten ze opnieuw leren hun ledematen te coördineren. Ook het vinden van evenwicht wordt soms moeilijker door een verandering van het lichaamszwaartepunt wanneer het lichaam zwaarder wordt.

Geef in deze periode meer aandacht aan coördinatie, controle en verfijning van techniek. De fysieke belasting verminderen in de groeispurt kan je als trainer doen door minder intense oefeningen te geven. Hierbij zoek je als trainer naar de balans tussen minder intensief klimmen, niet tot het uiterste te laten gaan en anderzijds de klimmers wel fit houden. Training op uithouding kan ook d.m.v. andere sporten zoals lopen, fietsen, zwemmen...

Fysieke training na de groeispurt#fysieke-training-na-de-groeispurt

Competitie atleten

Jeugdatleten die doorgroeien tot de fase KlimDOEL zijn gepassioneerd door hun sport en streven een competitieve carrière na. Hiervoor zijn ze bereid om intensief te trainen en veel tijd en energie te investeren om het gewenste niveau te bereiken.

De atleet die voorbij de groeispurt komt kan de intensiteit van fysieke training geleidelijk aan gaan verhogen, ook de duur en het aantal trainingssessies kan worden opgebouwd in deze fase.

Afhankelijk van de opgebouwde belastbaarheid bij de atleet kan hangboard training een grotere rol beginnen spelen als ook een voorbereidende opbouw richting campustraining.

Ook het concept van periodisering komt vanaf deze fase sterker naar voren bij het opbouwen van een trainingsplanning. De trainingen zijn niet zomaar een opeenvolging van losse sessies, maar als een doelgericht opgebouwd geheel waarin belasting, intensiteit en herstel bewust worden afgewisseld. Op die manier kan men gericht toewerken naar specifieke klimdoelen, zonder de opgebouwde fysieke basis te ondermijnen.

Binnen deze periodisering krijgt ook specialisatie per discipline steeds meer aandacht, wat zich vertaalt in een hoger aantal trainingsuren in boulderen en/of lead, afhankelijk van de persoonlijke doelen van de klimmer.

Fysieke training na de groeispurt bij recreatieve klimmers

Ook bij recreatieve (jeugd)klimmers in de fase KlimForLife is het gefaseerd opbouwen van fysieke training essentieel. Eerst moet er een brede fysieke basis worden ontwikkeld door voldoende klimvolume (zoals beschreven in voorgaande fasen). Hierdoor krijgt het lichaam de kans om zich aan te passen aan de specifieke belasting van het klimmen. Pas daarna kan de trainingsintensiteit verhoogd worden en kan fysieke training gerichter worden ingezet in functie van een concreet klimdoel..